Wystąpienie Prezesa ZIR E. Sadłowskiego na międzynarodowej konferencji 11-12 lutego PDF Drukuj Email
środa, 02 marca 2011 15:43

 

PRZYSZŁOŚĆ WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ PO ROKU 2013

(szanse i zagrożenia) w ocenie Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej

Szanowni Państwo!

Dziękując jeszcze raz za przyjęcie zaproszenia na dzisiejszą Konferencję, pragnę przekazać Państwu kilka informacji na temat organizacji i zadań jakie wykonuje Zachodniopomorska Izba Rolnicza.

Jesteśmy jednostką samorządu rolniczego, działającą na obszarze województwa zachodniopomorskiego. Naszym głównym zadaniem jest szeroko rozumiana reprezentacja interesów gospodarczych i społecznych naszych członków wobec organów administracji różnego szczebla.

 

W celu zapewnienia większej skuteczności naszych działań, razem z piętnastoma innymi izbami działającymi na terenie naszego państwa tworzymy Krajową Radę Izb Rolniczych. W jej ramach uzgadniamy wspólne stanowiska wobec najważniejszych problemów stających przed rolnikami.

Takim problemem jest niewątpliwie kierunek zmian przyszłej polityki rolnej. Poprzez Krajową Radę Izb Rolniczych uczestniczymy również w pracach Komitetów Copa- Cogeca.

Pozwólcie Państwo, że przedstawię kilka elementów stanowiska samorządu rolniczego w sprawie Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 r. które prezentujemy na forum krajowym oraz w kontaktach zagranicznych.

W naszym przekonaniu, rolnictwo jest integralną częścią europejskiej gospodarki i europejskiego społeczeństwa, a jego znaczenie wykracza poza produkcyję rolną. Jakiekolwiek większe ograniczenie europejskiej działalności rolnej spowodowałoby spadek PKB i utratę miejsc pracy w powiązanych z rolnictwem sektorach gospodarki- przede wszystkim w obrębie łańcucha żywnościowego.

Pociągnęłoby ono za sobą negatywne skutki również dla działalności pozarolniczej, takch jak turystyka, transport czy usługi publiczne i lokalne. Pojawiłyby się, zatem poważne konsekwencje, zarówno środowiskowe jak i społeczne. Przykładem jest województwo zachodniopomorskie w którym ciągle odczuwamy gospodarcze i społeczne skutki gwałtownej zmiany polityki rolnej z początku lat 90-tych ubiegłego wieku.

W celu umożliwienia dalszego prowadzenia produkcji rolnej w Unii Europejskiej nacechowanej najwyższymi na świecie standardami jakościowymi oraz bezpieczeństwa żywności, konieczne jest zapewnienie odpowiedniego poziomu wsparcia rolników.

Osiągnięcie tego celu będzie możliwe, jeżeli budżet WPR po 2013 roku zostanie przynajmniej na dotychczasowym poziomie. Jednocześnie, aby zapewnić faktycznie wspólnotowy charakter WPR, niedopuszczalna jest jakakolwiek jej nacjonalizacja.

Środki wspierające rolnictwo z budżetów krajowych powinny być ściśle monitorowane, a jeżeli jest to konieczne odgórnie ograniczane, tak, aby możliwe było efektywne konkurowanie pomiędzy rolnikami z różnych państw członkowskich.

Płatności bezpośrednie muszą pozostać kluczowym mechanizmem stabilizacji dochodów rolników gdyż pełnią one złożoną funkcję:

ü przyczyniają się do zapewnienia społeczeństwu dostaw na rynek żywności najwyższej, jakości,

ü gwarantują produkcję żywności w poszanowaniu środowiska,

ü rekompensują rolnikom koszty związane z pozaprodukcyjnymi funkcjami rolnictwa (konserwacja krajobrazu, utrzymanie różnorodności biologicznej użytków rolnych, zwiększanie odporności na klęski żywiołowe).

Płatności bezpośrednie muszą zostać ujednolicone i oparte na obiektywnych kryteriach tak aby w sposób faktyczny realizowany był wspólnotowy charakter polityki rolnej UE.

Kryteria oparte na historycznych wielkościach produkcji w poszczególnych krajach UE nie mają dalszego uzasadnienia. W opinii samorządu rolniczego dystrybucję jednolitych płatności bezpośrednich należy oprzeć na obiektywnych czynnikach takich jak: areał, wartość produkcji sprzedanej na rynek, ważona siłą nabywczą waluty obowiązującej w danym kraju członkowskim.

Wspólna Polityka Rolna musi zostać uzbrojona w instrumenty gwarantujące stabilizację rynku:

ü poprawiających pozycję rolników w łańcuchu żywnościowym,

ü poprawiających konkurencyjność rolników,

Wzrastająca niestabilność rynku oraz zwiększone ryzyko wymagają instrumentów zarządzania rynkiem i mechanizmów stabilizacji poprzez spółdzielnie i organizacje producenckie. Polityka handlowa UE wymaga odpowiedniej ochrony taryfowej oraz pilnowania aby wszystkie importowane produkty spełniały normy wymagane od produktów europejskich.

WPR jako politykę odpowiedzialną również za rozwój obszarów wiejskich, także po 2013 roku musi cechować duża różnorodność narzędzi postępu ustanowionych w ramach II filara. Zdaniem samorządu rolniczego obecna polityka rozwoju obszarów wiejskich nie wymaga dużych zmian. Istniejące środki mają ogromne znaczenie jako uzupełnienie środków z pierwszego filaru i stanowią ważne narzędzie stymulacji poziomu życia na wsi i w małych ośrodkach miejskich.

Istotną stroną II filara WPR jest kontynuacja wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Pomoc taka ma kluczowe znaczenie w wielu regionach, gdzie dominuje ekstensywny charakter rolnictwa ma ona szczególne znaczenie dla utrzymania krajobrazu i pozytywnie wpływa na środowisko naturalne. Niezbędne jest jednak racjonalne określenie kryteriów na podstawie których stworzona zostanie nowa mapa ONW.

Ważne jest aby zagwarantować spójność i komplementarność pomiędzy polityką rozwoju obszarów wiejskich a innymi politykami UE.

Komisja Europejska w dniu 18 listopada 2010r. opublikowała Komunikat ?Wspólna Polityka Rolna w kierunku 2020r.: sprostać żywieniowym, środowiskowym i terytorialnym wyzwaniom przyszłości?

Podczas prezentacji dokumentu Dacian Ciolos, unijny komisarz ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich podkreślił ogromne znaczenie stworzenia WPR ?bardziej ekologiczną oraz sprawiedliwszą, wydajniejszą i skuteczniejszą?. Sam dokument jest bardzo ogólny i odzwierciedla jedynie to, co pojawiło się w przeprowadzonej na początku ubiegłego roku publicznej debacie dotyczącej przyszłości WPR.

W trakcie konsultacji wskazano trzy główne cele WPR:

? Zrównoważona produkcja żywności, szczególnie aby zagwarantować bezpieczeństwo żywności, zarówno jeśli chodzi o ilość jak i o jakość (zapewnienie wystarczającej ilości bezpiecznej żywności w kontekście rosnącego światowego popytu);

? Zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu (rolnicy często muszą przedkładać względy środowiska nad gospodarcze, a rynek nie wynagradza poniesionych z tego tytułu kosztów);

? Zachowanie równowagi terytorialnej ( rolnictwo pozostaje główną siłą napędową rozwoju gospodarczego i społecznego obszarów wiejskich oraz istotnym czynnikiem ich aktywizacji).

Z zachowaniem dużej dozy ostrożności można stwierdzić, że nasze postulaty mieszczą się w powyższych celach, jednak jak mówi stare polskie przysłowie: "diabeł tkwi w szczegółach", dlatego kompleksowa analiza proponowanych rozwiązań będzie możliwa dopiero po ich szczegółowym opisaniu, merytorycznym i prawnym oraz po przedstawieniu przez Komisję konkretnych propozycji w sprawie budżetu.

Dziękuję za uwagę.